Enigma potasu dla hodowców orzechów drzewnych

Autor: Dan Cook, agronom

Dla hodowców migdałów i pistacji jedną z najważniejszych, mających największe konsekwencje i budzących największe wątpliwości decyzji przy tworzeniu planu zarządzania składnikami odżywczymi jest nawożenie potasem. Jest to kwestia kluczowa ze względu na znaczenie potasu w wielu procesach fizjologicznych, a zwłaszcza jego rolę w maksymalizacji wielkości orzechów i całkowitego plonu. Ma to duże znaczenie, ponieważ potas może stanowić znaczną część budżetu hodowcy przeznaczonego na nawozy. Niestety,podjęcie decyzji o tym , jaki nawóz stosować, w jakiej ilości i kiedy go stosować, może być równieżkłopotliwe .

W celu wyróżnienia produktów na rynku nawozów często kładzie się nacisk na takie pojęcia jak „rozpuszczalność”, „dostępność” i „wydajność”.  Czasami dołączane są wyniki badań, które mają udowodnić, że produkt jest lepszy od konkurencji. Tego typu komunikaty niekoniecznie są nieuczciwe lub celowo wprowadzające w błąd, ale często są zbyt uproszczone. Prawda jest taka , że uprawa roślin jest złożonym procesem, a na pomyślny plon może wpływać od kilkudziesięciu do kilkuset czynników. Odżywianie potasem jest jednym z tych czynników, ale nawet dostępność i pobieranie potasu mogą być uzależnione od klimatu, właściwości gleby, dynamiki wody i innych czynników. Nie ma gwarancji, że wyniki badań przeprowadzonych po drugiej stronie ulicy będą miały zastosowanie w konkretnym sadzie w danym sezonie. Najlepszym, co możemy zrobić w agronomii i produkcji roślinnej, jest zebranie jak największej ilości informacji i wykorzystanie ich do podjęcia najlepszych możliwych decyzji, a następnie ocena wyników i ponowna próba.

Gdzie można stosować nawozy potasowe?

Jeśli chodzi o składniki odżywcze, lubię wyobrażać sobie wszystkie możliwe miejsca, do których mogą one trafić. Pomaga mi to przewidzieć, kiedy mogę spodziewać się efektów, a kiedy nie. Na szczęście w przypadku potasu nie dochodzi do żadnych przemian fizycznych, więc dość łatwo jest wyobrazić sobie, gdzie może trafić nawóz potasowy. Ogólnie rzecz biorąc, trafi on do jednego z trzech miejsc:

1. Potas zostanie przyswojony przez roślinę.
2. Potas może przemieszczać się w dół wraz z wodą (tj. wymywanie).
3. Potas może być zatrzymywany w glebie.

Oczywiście naszym ostatecznym celem jest opcja nr 1 – chcemy, aby jak najwięcej zastosowanego potasu trafiło do rośliny. Najgorszym scenariuszem jest opcja nr 2, w której potas przedostaje się poniżej strefy korzeniowej i zostaje utracony. Chociaż natura potasu sprawia, że jest on mniej podatny na wymywanie w porównaniu z takimi składnikami odżywczymi jak azot, to niewątpliwie część naszego nawozu potasowego zostanie utracona w wyniku wymywania. Dotyczy to zwłaszcza gleb piaszczystych.

Najciekawszym i najbardziej złożonym miejscem, do którego trafia potas, jest… nigdzie. Chodzi mi o to , że pozostaje on w glebie. W najlepszym przypadku potas zostaje wychwycony w miejscach wymiany gliny glebowej i materii organicznej i jest łatwo dostępny dla rośliny. Bardziej niekorzystna jest jednak sytuacja, w której niektóre rodzaje minerałów ilastych wciągają potas do przestrzeni międzywarstwowych i blokują go przed dostępem rośliny (tj. wiązanie potasu). W rzeczywistości wiele pól, na których uprawiane są nasze migdały i pistacje, może składać się z minerałów ilastych, które potencjalnie mogą wiązac potas, uniemożliwiac uprawom jego pobieranie. W miejscach, gdzie dochodzi do wiązania potasu, najgorszym sposobem jego stosowania jest rozsiewanie na polu w okresach, kiedy uprawy go nie potrzebują (na przykład w okresie spoczynku).

„Podejście programowe” do potasu

Przez dziesięciolecia powszechnie zalecano, że dodawanie potasu nie jest konieczne. Z biegiem czasu, gdy rośliny wymagające dużych ilości potasu zaczęły wyczerpywać jego zasoby w glebie, potrzeba stosowania nawozów potasowych stała się znacznie bardziej akceptowana. Często zadawane pytanie przez hodowców migdałów i pistacji brzmi: czy potas należy stosować w okresie spoczynku, czy w sezonie? Jako agronom, moja odpowiedź na to i prawie każde inne pytanie brzmi: „To zależy!”.

Każdy rolnik musi ocenić sprzęt i możliwości swojego gospodarstwa, cele produkcyjne oraz warunki i właściwości każdego pola, aby móc zdecydować, które metody stosowania nawozów są najbardziej odpowiednie. W niektórych przypadkach rolnicy mogą osiągnąć bardzo dobre wyniki, stosując potas w okresie spoczynku. Wraz z rozwojem systemów mikronawadniania na obszarach uprawy migdałów i pistacji, stosowanie nawozów w sezonie poprzez fertygację jest bardzo wygodne i skuteczne. Inni rolnicy wybierają połączenie obu metod, stosując się do zaleceń wynikających z analizy gleby i uzupełniając je w razie potrzeby aplikacjami w trakcie sezonu na podstawie próbek tkanki liściowej.

Historia toczy się dalej, ponieważ zaobserwowaliśmy wzrost poziomu potasu w glebie. Każdego roku, kiedy pod koniec sezonu pobierano próbki gleby, obserwowaliśmy wzrost zawartości potasu ekstrahowalnego z gleby. Zwiększenie zawartości potasu w glebie pomaga zapewnić drzewom wystarczającą ilość tego pierwiastka w kluczowych fazach wzrostu.

Planujemy kontynuować te badania w przyszłości i mamy nadzieję sprawdzić, czy budowanie zawartości potasu w glebie skutkuje utrzymaniem wyższych plonów.

Podsumowanie

Jak już wspomniałem wcześniej, celem wyników badań nie powinno być przekonanie Państwa, że jeden produkt jest lepszy od pozostałych. Wyniki badań powinny raczej stanowić jeden z wielu punktów odniesienia, które mogą pomóc hodowcom migdałów lub pistacji w podjęciu decyzji dotyczących praktyk i strategii, które można zastosować w celu usprawnienia działalności. Opracowanie planów nawożenia potasem wymaga pewnych niuansów. Potas pozostanie kluczowym składnikiem odżywczym dla drzew orzechowych, ale nie musi to być zagadnienie skomplikowane. Zebranie informacji z próbek gleby i tkanek, konsultacje z doradcami i pracownikami uniwersyteckich ośrodków doradczych oraz współpraca z dystrybutorami i producentami nawozów mogą być pomocne w podejmowaniu decyzji dotyczących nawożenia potasem.